Καντέρ: «Έφτασα ένα βήμα από τον Παναθηναϊκό - Ο λόγος που χάλασε το deal»

Ο Ενές Καντέρ Φρίντομ βρίσκεται αυτές τις μέρες στην Αθήνα, με αφορμή την παρουσίαση του βιβλίου του «Στο όνομα της ελευθερίας», που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Παπαζήση. Μέσα στις περισσότερες από 300 σελίδες, υπάρχουν αρκετές αναφορές που ακουμπούν και το ελληνικό μπάσκετ, με αποσπάσματα που συζητιούνται έντονα.

Ένα από τα σημεία που ξεχωρίζουν γυρίζει στο 2009, όταν ο Καντέρ περιγράφει το δίλημμα της εποχής, με πρόταση από τη Φενερμπαχτσέ και ενδιαφέρον που –όπως γράφει– έφτασε μέχρι τον Ολυμπιακό. Παραθέτει χαρακτηριστικά:

‘’Στη Φενερμπαχτσέ δεν συμμερίστηκαν τον ενθουσιασμό μου. Σχεδόν αμέσως μετά την επιστροφή μου στην Τουρκία από το Jordan Brand Classic της Νέας Υόρκης, η Φενερμπαχτσέ μου πρόσφερε ένα δελεαστικό συμβόλαιο: έξι χρόνια, έξι εκατομμύρια δολάρια. Είχαν ακούσει πόσο εντυπωσιακά είχα παίξει στο τουρνουά και ήθελαν να με αναπτύξουν ως τον επόμενο αστέρα τους. Ακόμη και ο ελληνικός σύλλογος Ολυμπιακός, ένας από τους κορυφαίους στην Ευρώπη, μου πρόσφερε μια περιουσία για να παίξω εκεί. Ήταν ένα ποσό που θα άλλαζε τη ζωή οποιουδήποτε — πόσο μάλλον ενός δεκαεξάχρονου παιδιού. Τους είπα στη Φενερμπαχτσέ ότι σκόπευα να φύγω και να μετακομίσω στις Ηνωμένες Πολιτείες , για να τελειώσω εκεί τα δύο τελευταία χρόνια του λυκείου. Τα αφεντικά εξερράγησαν’’.

Σε άλλο κομμάτι, ο Καντέρ επιστρέφει στο 2015 και περιγράφει τον αποκλεισμό του από την εθνική Τουρκίας, σε μια περίοδο που, όπως σημειώνει, υπήρχε έντονη πολιτική φόρτιση. Για την απόφαση και το πλαίσιο εκείνης της ιστορίας γράφει:

‘’Στα τέλη Ιουνίου του 2015 ήρθαν οι πρώτες πράξεις αντεκδίκησης της μαφίας του Ερντογάν εναντίον μου. Αν και είχα παίξει για την εθνική ομάδα της Τουρκίας επί χρόνια, όταν ανακοινώθηκε η λίστα των παικτών που θα συγκροτούσαν την ομάδα για το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα του καλοκαιριού του 2015, ανακάλυψα ότι δεν ήμουν μέσα. Δεν μπορώ να πω ότι εξεπλάγην, αλλά πόνεσε. Ο προπονητής, Εργκίν Αταμάν, δήλωσε ότι παραλείφθηκα επειδή δεν είχα ζητήσει συγγνώμη από τους συμπαίκτες μου για “παρελθόντα περιστατικά” —κάτι που δεν ήταν καθόλου αλήθεια.

Βέβαια, η εθνική ομάδα ήταν ακόμη θυμωμένη μαζί μου επειδή το 2013 είχα αποφασίσει να μην παίξω , ώστε να επουλωθεί το κάταγμα στον ώμο μου. Αλλά ο πραγματικός λόγος που δεν ήμουν στην ομάδα ήταν οι ανοιχτές πολιτικές μου απόψεις και η αντίθεσή μου στην παρανοϊκή συμπεριφορά του Ερντογάν. Ο Ερντογάν είχε δώσει εντολή στους παράγοντες της εθνικής να με αποκλείσουν εξαιτίας της σχέσης μου με τον Φετουλάχ Γκιουλέν. Δεν δέχθηκα τα νέα σιωπηλά. «Ο λόγος που δεν συμπεριλήφθηκα στην ομάδα είναι οι αξίες που πιστεύω και η πολιτική μου στάση», έγραψα στο Twitter’’.

Η συγκεκριμένη διαδρομή, όπως την περιγράφει, είχε συνέπειες και στις σχέσεις του με άλλους Τούρκους παίκτες του ΝΒΑ. Μάλιστα, φέρνει ως παράδειγμα και τον Τσεντί Οσμάν, που σήμερα βρίσκεται στο ρόστερ του Παναθηναϊκού, και παραθέτει την εξής φράση:

΄΄Πέρα από τον Χέντο Τούρκογλου, οι άλλοι Τούρκοι που έπαιζαν στο ΝΒΑ —ο Ερσάν Ιλιασόβα, ο Φουρκάν Κορκμάζ και ο Τσεντί Οσμάν— ήταν καλοί τύποι και φίλοι. Αλλά όσο η σύγκρουσή μου με το καθεστώς γινόταν πιο έντονη, ολοένα και περισσότερο αρνούνταν να μου μιλήσουν. Ήξεραν βέβαια ότι δεν θα έκανα ποτέ κάτι τρομοκρατικό. «Το μόνο πράγμα που τρομοκρατώ είναι η μπασκέτα», έγραψα στο Twitter στις 16 Ιανουαρίου 2019’’.

Υπάρχει και μια σκηνή από τη θητεία του στους Νικς, όπου ο Καντέρ θυμάται το κλίμα πριν την αποχώρησή του και τη συζήτηση με τον τότε συμπαίκτη του, Μάριο Χεζόνια. Περιγράφει την ιδέα που είχε στο μυαλό του και την αντίδραση του Κροάτη:

‘’Τελικά, οι Νικς μού είπαν ότι είτε θα με αντάλλασσαν είτε θα αγόραζαν το υπόλοιπο του συμβολαίου μου. Σε έναν από τους τελευταίους μου αγώνες με την ομάδα, δεν μπήκα καν να κάνω προθέρμανση — οι βαλίτσες μου ήταν ήδη έτοιμες, περίμενα απλώς να φύγω.

Όμως δεν μπορούσα να φύγω χωρίς έναν αποχαιρετισμό που θα θυμόταν όλη η πόλη και οι φίλαθλοι, που υπήρξαν απίστευτα υποστηρικτικοί. Είπα στον συμπαίκτη μου, Μάριο Χεζόνια:

«Αν με βάλει ο κόουτς, θα κάνω κάτι τρελό.»

«Τι θα κάνεις, θα τρέξεις γυμνός;» αστειεύτηκε εκείνος.

Δεν αποκάλυψα το σχέδιό μου.

Τελικά, ο προπονητής Φιζντέιλ αποφάσισε να με ρίξει στο παιχνίδι στην τρίτη περίοδο, και το κοινό ξέσπασε σε ζητωκραυγές. Πριν ξεκινήσει το παιχνίδι, πήγα στο κέντρο του γηπέδου, γονάτισα και φίλησα το λογότυπο των Νικς. Δεν έχω ξανακούσει το Garden να βουίζει έτσι΄΄.

Σε άλλο κεφάλαιο, ο Καντέρ βάζει στο κάδρο και τον Γιάννη Αντετοκούνμπο, περιγράφοντας τη συνάντηση παικτών στη «φούσκα» του Ορλάντο, όταν οι Μπακς δεν κατέβηκαν να παίξουν σε ένα ματς. Μεταφέρει όσα ειπώθηκαν εκεί, με την παρέμβαση του Αντετοκούνμπο και τη συνέχεια που ακολούθησε:

΄΄Δύο ημέρες αφότου οι Μπακς αποφάσισαν να μην κατέβουν στο παρκέ —και αφού και άλλες ομάδες ακολούθησαν το ίδιο— οι παίκτες οργάνωσαν μια τεράστια συνάντηση μόνο για παίκτες μέσα στη φούσκα, για να αποφασίσουν ένα μακροπρόθεσμο σχέδιο δράσης.

Η συνάντηση των παικτών ήταν εκρηκτική. Όλοι ήταν θυμωμένοι με τους Μπακς, επειδή τους είχαν φέρει όλους σε δύσκολη θέση —να αποφασίσουν αν θα τους ακολουθήσουν ή όχι. Οι φωνές ανέβαιναν, και οι Πάτρικ Μπέβερλι και Μισέλ Ρόμπερτς (εκτελεστική διευθύντρια της Ένωσης Παικτών του NBA) αντάλλαξαν φωνές και έντονες κουβέντες.

Ο Γιάννης Αντετοκούνμπο, ο αστέρας των Μπακς, σηκώθηκε και μας είπε ότι η απόφαση πάρθηκε κυριολεκτικά λίγο πριν τον αγώνα, και ότι οι Μπακς δεν είχαν πρόθεση να φέρουν κανέναν σε δύσκολη θέση:

«Αν θέλετε να μας ακολουθήσετε, μπορείτε. Αλλά εμείς δεν θα παίξουμε μέχρι να αλλάξει κάτι.»

Τότε παρενέβη ο ΛεΜπρόν Τζέιμς με ένα παράξενο σχόλιο:

«Εγώ είμαι εντάξει κι αν δεν πληρωθώ. Αλλά εσείς σκεφτείτε τον εαυτό σας.»

Έπειτα, έφυγε ξαφνικά από τη συνάντηση’’

Ο Αντετοκούνμπο επιστρέφει και σε ένα ακόμη σημείο, όπου ο Καντέρ τον χαρακτηρίζει ως τον πιο δύσκολο αντίπαλο που έχει αντιμετωπίσει, βάζοντας δίπλα και ένα περιστατικό από το 2018:

‘’Όταν έφυγα από τη λίγκα, μια νέα γενιά αστέρων είχε πάρει τη θέση των θρύλων που κυριαρχούσαν όταν εγώ πρωτοξεκίνησα. Ένας από αυτούς ήταν ο Γιάννης Αντετοκούνμπο.

Ο Γιάννης ήταν ένας από τους πιο λεπτούς παίκτες όταν επιλέχθηκε στο draft το 2013, και τα πρώτα δύο χρόνια δεν τον έπαιρνα στα σοβαρά. Αλλά ποτέ δεν έχω ξαναδεί κάποιον να βελτιώνεται τόσο πολύ, σωματικά και αγωνιστικά, μέσα στα χρόνια.

Σήμερα είναι ίσως ο πιο δύσκολος παίκτης να μαρκάρεις, εν μέρει λόγω της τεράστιας δύναμής του —κάτι που ένιωσα στο πετσί μου σε έναν αγώνα το 2018. Αφού τον σταμάτησα να πάει στο καλάθι, μου έριξε μια αγκωνιά στο πρόσωπο και χρειάστηκα ράμματα• του ανταπέδωσα με μια δικιά μου.

Σύντομα βρεθήκαμε πρόσωπο με πρόσωπο, και τότε εκείνος μου έδωσε μια κεφαλιά.

Ανεξήγητα, εγώ ήμουν αυτός που αποβλήθηκα, ενώ εκείνος έμεινε στο παιχνίδι. Ίσως ο Γιάννης να έτυχε προνομιακής μεταχείρισης, λόγω του MVP του επιπέδου του΄΄.

Το κομμάτι που ακουμπά πιο άμεσα τον Παναθηναϊκό έρχεται προς το τέλος, όταν ο Καντέρ περιγράφει την περίοδο μετά το ΝΒΑ και τις συζητήσεις που έγιναν για να ντυθεί στα «πράσινα». Στο ίδιο απόσπασμα εξηγεί γιατί η υπόθεση δεν προχώρησε, βάζοντας μπροστά το θέμα της ασφάλειας:

΄΄Ημουν μόλις είκοσι εννέα ετών , όταν το NBA αποφάσισε ότι δεν με ήθελε πια. Είχα ακόμη πολλή ενέργεια, το σώμα μου ήταν υγιές και αγαπούσα ακόμα το παιχνίδι.

Για να διατηρηθώ σε φόρμα, συνέχισα να προπονούμαι για μήνες με τον αδερφό μου, Κερέμ, που ζούσε στις Η.Π.Α. εδώ και χρόνια. Μια μέρα, ο ατζέντης μου, ο Μαρκ, με πήρε τηλέφωνο και μου είπε ότι ο Παναθηναϊκός, μια ελληνική ομάδα που είναι από τις καλύτερες στην Ευρώπη, είχε εκδηλώσει ενδιαφέρον για εμένα.

«Τι λες;» με ρώτησε.

«Τους λατρεύω!» του απάντησα.

«Τέλεια! Ας αρχίσουμε τις συζητήσεις.»

Ο Μαρκ κι εγώ αρχίσαμε διαπραγματεύσεις με την ομάδα , για να υπογράψουμε συμβόλαιο.

Παρόλο που και οι δύο πλευρές ήταν αισιόδοξες, υπήρχαν πολλά ζητήματα που έπρεπε να λυθούν πρώτα. Ένα από αυτά ήταν ο χρόνος συμμετοχής. Αλλά το πιο σοβαρό ήταν το ζήτημα της ασφάλειας.

Η Ελλάδα συνορεύει με την Τουρκία, γεγονός που με έκανε ευάλωτο σε απαγωγή ή απόπειρα δολοφονίας. Ήξερα από την έκθεση ανθρωπίνων δικαιωμάτων του Υπουργείου Εξωτερικών των Η.Π.Α. το 2022 ότι το καθεστώς Ερντογάν είχε απαγάγει πάνω από εκατό άτομα από άλλες χώρες μετά την αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος του 2016 — και δεν ήθελα να γίνω ένας από αυτούς.

Παρόλα αυτά, δέχτηκα την πρόταση του γενικού διευθυντή του Παναθηναϊκού να ταξιδέψω στην Ελλάδα, για να παρακολουθήσω την ομάδα.

Αν μου άρεσε αυτό που θα έβλεπα, θα μου επέτρεπε να ξεκινήσω.

Όμως, μία εβδομάδα πριν το ταξίδι, με κάλεσε κάποιος από την ομάδα:

«Ένες, είσαι σπουδαίος παίκτης. Αλλά μόλις είχαμε μια συζήτηση με τη διοίκηση και η συμφωνία δεν πρόκειται να γίνει. Δεν μπορούμε να εγγυηθούμε την ασφάλειά σου εδώ. Αν σου συμβεί κάτι, ο κόσμος θα μας θεωρήσει υπεύθυνους. Είμαστε περήφανοι για εσένα, αλλά δεν μπορούμε να προχωρήσουμε. Λυπάμαι πολύ.»

Μέχρι τότε είχα συνηθίσει να βλέπω καλές ευκαιρίες στο μπάσκετ να εμφανίζονται μόνο και μόνο για να καταρρεύσουν. Είχε γίνει ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο της ζωής μου. Ήξερα καλά τι σημαίνει να υφίστασαι ήττα.

Αλλά αυτή η απογοήτευση ήταν ιδιαίτερα πικρή. Ήμουν ακόμη νέος, μπορούσα να αποδώσω σε υψηλό επίπεδο, και τώρα ήταν φανερό πως η Ευρώπη δεν θα με επέλεγε’’.

Διάβασε όλα τα νέα για το μπάσκετ του Παναθηναϊκού